តើសៀមវាយឈ្នះខ្មែរទេ និងអាចគ្រប់គ្រងទឹកដីខ្មែរបានទេ?

ពិភពលោកបច្ចុប្បន្ននេះខុសពីកាលពីអតីតកាល។

១. ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ

• ពីសតវត្សទី១៤–១៩ សៀម (ថៃ) បានវាយលុក និងយកឈ្នះកម្ពុជា ហើយក៏បានកាន់កាប់ដីខ្មែរជាច្រើនដង។
• កម្ពុជាក្រោយសម័យអង្គរ បានទន់ខ្សោយ ហើយត្រូវសៀម និងវៀតណាមចែកចាយឥទ្ធិពល។
• ដល់សតវត្សទី១៩ ពេលបារាំងចូលកម្ពុជា សៀមត្រូវបង្ខំប្រគល់ដីខ្លះៗត្រឡប់មកឲ្យខ្មែរ (ឧ. បាត់ដំបង, សៀមរាប, កោះកុង)។

២. ក្នុងសម័យបច្ចុប្បន្ន

• កម្ពុជានៅជាប្រទេសឯករាជ្យ ដែលទទួលបានការទទួលស្គាល់តាមអន្តរជាតិ មានដូចជា (UN, ASEAN) ជាដើម។
• ប្រសិនបើសៀមវាយកម្ពុជា ក៏មិនអាច គ្រប់គ្រង បានទេ ព្រោះនឹងជួបនឹងការទប់ស្កាត់ពីសហគមន៍អន្តរជាតិ និងត្រូវបានចាត់ទុកជាការរំលោភលើច្បាប់អន្តរជាតិ។

៣. មានអ្វីនឹងកើតឡើង ប្រសិនបើសៀមចង់គ្រប់គ្រងខ្មែរ

• នឹងមានការតស៊ូយ៉ាងខ្លាំងពីប្រជាជនខ្មែរ។
• ការគ្រប់គ្រងប្រទេសមួយទៀតដោយកម្លាំងយោធា នៅសតវត្សទី២១ គឺពិបាកណាស់ ព្រោះមានសម្ពាធនយោ បាយ សេដ្ឋកិច្ច និងយោធាពីអង្គការអន្តរជាតិ និងមហាអំណាច។
• មានបង្កសង្គ្រាមតំបន់ ដែលអាចទាញអាមេរិក ចិន ឬអង្គការសហប្រជាជាតិចូលមកពាក់ព័ន្ធ។ សេដ្ឋកិច្ច និងស្ថានភាពនយោបាយរបស់ថៃផ្ទាល់ នឹងទទួលរងផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរ។

សរុបមក សៀមធ្លាប់វាយឈ្នះ និងកាន់កាប់កម្ពុជាកាលពីអតីតកាល ប៉ុន្តែសព្វថ្ងៃ មិនអាចគ្រប់គ្រងទឹកដីកម្ពុជា បានទៀតទេ ព្រោះកម្ពុជាមានអត្ថិភាពអន្តរជាតិ កម្លាំងតស៊ូជាតិ និងសម្ពាធអន្តរជាតិធំៗ។ បើយោងតាមសព្វាវុធ រវាងខ្មែរនិងសៀម សៀមមិនអាចវាយឈ្នះខ្មែរងាយពេកទេ ប៉ុន្តែអាចឱ្យខ្មែររងផលប៉ះពាល់ខូចខាតធ្ងន់ធ្ងរបាន រីឯគ្រប់គ្រងទឹកដីខ្មែរ គឺមិនអាចគ្រប់គ្រង់បានទេ បើសិនជាខ្មែរមិនវាយបក មិនខុសច្បាប់សង្គ្រាមក្នុងការប្រើប្រាស់សិទ្ធិទប់ទល់ ដើម្បីការពារខ្លួន និងពឹងផ្អែកទៅលើផែនទីរបស់ខ្មែរដែលពិភពលោកបានទទួលស្គាល់នោះ គឺសន្ធិសញ្ញាព្រំដែនបារាំ-ងសៀម ឆ្នាំ1907។

នៅចំណុចខាងលើយើងខ្ញុំបានរៀបរាប់និងបរិយាយអំពីមហិច្ឆតា ផែនការ សេនារីយូសៀមរួចរាល់ហើយ ឥឡូវនេះសូមលោកអ្នក មកដឹងអំពីអ្វីដែលខាងខ្មែរយើងគួរធ្វើវិញម្ដង។