បន្ទាប់ពីប្រទេសកម្ពុជាបានទទួលឯករាជ្យពេញលេញនៅថ្ងៃទី ៩ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ ១៩៥៣ ក្រោមការដឹកនាំដោយសម្ដេចព្រះនរោត្តម សីហនុ ប្រទេសកម្ពុជាបានចូលទៅក្នុងសម័យថ្មីមួយនៃប្រវត្តិសាស្ត្រ។ សម្ដេចសីហនុ ដែលត្រូវបានប្រជាជនគោរពថាជាព្រះបិតានៃឯករាជ្យជាតិ មានបំណងមុតមាំក្នុងការស្ថាបនាប្រទេសឲ្យរីកចម្រើន តាមបែប សន្តិភាព សាមគ្គី និងសេចក្តីសុខសម្រាប់ប្រជាជន។
ក្នុងបរិបទនោះ កម្ពុជាកំពុងស្ថិតនៅចន្លោះនៃសង្គ្រាមត្រជាក់ រវាងប្រទេសធំៗដូចជា សហរដ្ឋអាមេរិក និងសហភាពសូវៀត។ ដូច្នេះ សម្ដេចសីហនុបានជ្រើសរើសផ្លូវកណ្តាលមួយ ដែលគាត់ហៅថា "នយោបាយសង្គមរាស្ត្រនិយម" (Socialist Royalism) ដើម្បីបង្កើតប្រព័ន្ធនយោបាយសមរម្យសម្រាប់ប្រទេសតូច ដោយមិនចូលរួមជាប់ក្នុងជម្លោះអន្តរជាតិ។
I. អត្ថន័យនិងគោលការណ៍មូលដ្ឋាននៃសង្គមរាស្ត្រនិយម
ពាក្យ សង្គមរាស្ត្រនិយម គឺជាការលាយបញ្ចូលគ្នារវាងសេចក្តីពីរគឺ ប្រជាជាតិនិយម (Nationalism) និងសង្គមនិយម (Socialism)។
- រាស្ត្រនិយម ឬប្រជាជាតិនិយម មានន័យថា ការអភិវឌ្ឍប្រទេសដោយផ្អែកលើអត្តសញ្ញាណ ឯករាជ្យម្ចាស់ការ និងសមាហរណភាពជាតិ។
- សង្គមនិយម មានន័យថា ការចង់ឲ្យមានសមធម៌សង្គម ការចែកចាយធនធានយ៉ាងស្មើភាព និងការអភិវឌ្ឍសម្រាប់ប្រជាជនទាំងមូល។
សម្ដេចសីហនុបាននិយាយថា នយោបាយនេះ មិនមែនជាសង្គមនិយមបែបកុម្មុយនិស្ត និងក៏ មិនមែនជារបបមូលធននិយម បែបអាមេរិកទេ។ វាជា “ផ្លូវខ្មែរ” ដែលផ្អែកលើចំណេះបុរាណ ស្របតាមមាគ៌ាព្រះពុទ្ធសាសនា និងតម្លៃសីលធម៌ខ្មែរ។
II. គោលបំណងសំខាន់ៗនៃនយោបាយសង្គមរាស្ត្រនិយម
សម្ដេចសីហនុបានកំណត់គោលបំណងសំខាន់ៗបីប្រភេទ៖
១. ថែរក្សាឯករាជ្យជាតិ និងអធិបតេយ្យភាពជាតិកម្ពុជា- ថែរក្សាប្រទេសកុំឲ្យបរទេសមានឥទ្ធិពល ឬជ្រៀតជ្រែកចូលកិច្ចការផ្ទៃក្នុងលើកម្ពុជា។
- រក្សាទំនាក់ទំនងល្អជាមួយប្រទេសជិតខាង ដោយឈរលើនយោបាយការបរទេសអព្យាក្រឹត។
២. អភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចជាតិឲ្យមានភាពឯករាជ្យ
- បង្កើតសេដ្ឋកិច្ចដែលផ្អែកលើកសិកម្ម ឧស្សាហកម្មធុនតូច និងមធ្យម និងសិប្បកម្មក្នុងស្រុក។
- រដ្ឋធ្វើជាអ្នកគ្រប់គ្រងសំខាន់នៃធនធានជាតិ ប៉ុន្តែអនុញ្ញាតឲ្យឯកជនចូលរួមបាន។
៣. សមធម៌សង្គម និងសន្តិភាពជាតិ
- ការចែកចាយប្រាក់ចំណូលយ៉ាងសមរម្យ កាត់បន្ថយគម្លាតរវាងអ្នកមាន និងអ្នកក្រ
- ឲ្យប្រជាជនទទួលបានការអប់រំ និងសុខាភិបាលសម្រាប់ទាំងអស់គ្នា។
III. គោលនយោបាយអនុវត្តន៍សំខាន់ៗក្នុងសម័យសីហនុ
សម្ដេចសីហនុបានដឹកនាំគោលនយោបាយអភិវឌ្ឍជាតិ ដែលគាត់ហៅថា “គោលនយោបាយវឌ្ឍនភាពអស្ចារ្យប្រាំមួយ (Six Magnificent Principles)” រួមមាន៖
- សេរីភាពជាតិ
- សន្តិភាព
- សមធម៌សង្គម
- អភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច
- ឯកភាពជាតិ
- និងវប្បធម៌ជាតិ
ក្រៅពីនេះ ក៏មាន “គោលនយោបាយអស្ចារ្យបួន (Four Wonders) ដែលផ្ដោតលើវិស័យអភិវឌ្ឍសំខាន់ៗរួមមាន៖
- កសិកម្ម
- ឧស្សាហកម្ម
- អប់រំ
- និងសុខាភិបាល
ក្នុងសម័យនោះ កម្ពុជា បានសាងសង់សាលារៀន មន្ទីរពេទ្យ ផ្លូវថ្នល់ និងស្ថាប័នសាធារណៈជាច្រើន។ ទីក្រុងភ្នំពេញ និងខេត្តធំៗមានសំណង់សម័យទំនើប ដូចជា សាលារាជធានី, វិមានឯករាជ្យ, ពហុកីឡាដ្ឋានអូឡាំពិក និងសណ្ឋាគារព្រះសីហនុ ដែលបង្ហាញពីការរីកចម្រើននៃសម័យនោះ។
IV. ផលវិបាក និងការប្រឈមចុងសម័យសង្គមរាស្ត្រនិយម
នៅទសវត្សរ៍ ១៩៥០–១៩៦០ កម្ពុជាមានសន្តិភាព និងសេដ្ឋកិច្ចកំពុងរីកចម្រើន។ ប្រជាជនមានសេចក្តីសុខ ការអប់រំរីកចម្រើន ហើយវប្បធម៌ខ្មែរត្រូវបានលើកកម្ពស់។ កម្ពុជាត្រូវបានអន្តរជាតិកោតសរសើរថា ជា “មាសមួយក្នុងអាស៊ីអាគ្នេយ៍” ហើយក៏ត្រូវបានប្រជាជនកម្ពុជាចាត់ទុកថាជា “យុគមាសនៃសម័យទំនើបរបស់កម្ពុជា”ផងដែរ។
ប៉ុន្តែក្រោយមក នៅចុងទសវត្សរ៍ ១៩៦០ កម្ពុជាបានប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាច្រើន៖
- សេដ្ឋកិច្ចធ្លាក់ចុះដោយសារកំហុសនយោបាយគ្រប់គ្រងរដ្ឋ និងវិបត្តពុករលួយក្នុងសង្គម។
- ការកើនឡើងនៃអំណាចយោធា និងកងកម្លាំងនយោបាយផ្ទៃក្នុង។
- ការសាយភាយឥទ្ធិពលសង្គ្រាមវៀតណាម និងការចូលជ្រៀតជ្រែករបស់បរទេសបានបង្កការរង្គោះរង្គើរសន្តិភាពកម្ពុជាយ៉ាងខ្លាំង។
នៅឆ្នាំ ១៩៧០ សម្ដេចសីហនុត្រូវបានដកចេញពីអំណាច ដោយរដ្ឋប្រហារដឹកនាំដោយលោកលន់ នល់។ ទោះបីជាយ៉ាងណា សម័យសង្គមរាស្ត្រនិយមនៅតែត្រូវបានគេចងចាំថា ជាសម័យមាសមួយនៃសន្តិភាព និងរុងរឿងរបស់ប្រទេសកម្ពុជា។
សេចក្តីសន្និដ្ឋាន
នយោបាយសង្គមរាស្ត្រនិយមរបស់សម្ដេចព្រះនរោត្តម សីហនុ ជាគោលនយោបាយដ៏មានន័យជ្រាលជ្រៅ សំដៅលើការរក្សាឯករាជ្យជាតិ សន្តិភាព និងវឌ្ឍនភាពសង្គម។ វាបានបង្ហាញពីការយកចិត្តទុកដាក់របស់មេដឹកនាំដែលស្រឡាញ់ប្រជាជន និងអ្នកបន្តវេនជំនាន់ក្រោយឲ្យយល់ច្បាស់ថាស្មារតី សន្តិភាព វិវឌ្ឍនភាពជាតិ និងសាមគ្គីជាតិ គឺជាគន្លងសម្រាប់សេចក្តីរីកចម្រើនរបស់ប្រទេសជាតយ៉ាងពិតប្រាកដ។
នៅពេលដែលប្រជាជនកម្ពុជាអបអរសាទរថ្ងៃ ៩ វិច្ឆិកា – ថ្ងៃឯករាជ្យជាតិ, គេមិនអាចភ្លេចសម្ដេចព្រះនរោត្តមសីហនុ និងនយោបាយសង្គមរាស្ត្រនិយមរបស់ទ្រង់បានឡើយ។ វាជាសញ្ញានៃ សេចក្តីស្រឡាញ់ជាតិ សន្តិភាព និងសេចក្តីសុខរបស់រាស្ត្រខ្មែរ៕
Comments
Post a Comment